Konsekwencje niewpisania środka trwałego do ewidencji środków trwałych

Środki trwałe to składniki majątkowe przedsiębiorstw, które objęte są ewidencją celem udokumentowania ich wartości początkowej oraz dokonywanych odpisów amortyzacyjnych. A co w sytuacji, gdy środek trwały nie został ujęty w ewidencji?

Jak prowadzić ewidencję ŚT?

Zgodnie z art. 22n ust. 1 i ust. 2 ustawy PIT zarówno podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, jak i podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów zobowiązani są do prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Art. 22n ust. 3 ustawy PIT określa podstawowe elementy, które musi zawierać ewidencja środków trwałych. Są to:

  • liczba porządkowa,
  • data nabycia,
  • data przyjęcia do używania,
  • określenie dokumentu stwierdzającego nabycie,
  • określenie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej,
  • symbol Klasyfikacji Środków Trwałych,
  • wartość początkowa,
  • stawka amortyzacyjna,
  • kwota odpisu amortyzacyjnego za dany rok podatkowy i narastająco za okres dokonywania tych odpisów, w tym również gdy składnik majątku był kiedykolwiek wprowadzony do ewidencji, a następnie z niej wykreślony i ponownie wprowadzony,
  • zaktualizowana wartość początkowa,
  • zaktualizowana kwota odpisów amortyzacyjnych,
  • wartość ulepszenia zwiększająca wartość początkową,
  • data likwidacji wraz z jej przyczyną lub data zbycia.

Odpisy amortyzacyjne

Zgodnie z przepisami – art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy PIT oraz 22k, 22e – odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek wprowadzono do ewidencji, do końca miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór. A zatem warunkiem dokonywania odpisów amortyzacyjnych jest wpisanie środka trwałego do ewidencji.

Z kolei art. 22n ust. 4 powyższej ustawy stwierdza, że zapisów dotyczących środków trwałych dokonuje się w ewidencji najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego (art. 22h ust. 1 pkt 4). 

Przepisy prawa nie pozwalają na wpisanie środka trwałego do ewidencji z datą wsteczną. Wpis oznacza, że w tej dacie doszło do ujawnienia środka trwałego, a odpisy amortyzacyjne mogą być dokonywane dopiero od następnego miesiąca po ujawnieniu, a nie od miesiąca następującego po oddaniu środka trwałego do używania.

Niewpisanie środka trwałego do ewidencji lub wpis nieterminowy powoduje, że nie ma prawnej możliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych. A zatem skutkiem braku ewidencji środka trwałego jest to, że dokonywane od niego odpisy amortyzacyjne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów (art. 22n ust. 6 ustawy PIT).



ewidencja środków trwałych