Identyfikator podatkowy dla celów PIT

Wypełniając deklarację PIT, należy wpisać właściwy identyfikator podatkowy – NIP lub PESEL. Niepodanie przez podatnika numeru identyfikacji podatkowej lub podanie numeru nieprawdziwego jest wykroczeniem skarbowym i choć w praktyce traktowane jest jako pomyłka (przez co nie jest karane), to wiąże się z koniecznością składania wyjaśnień.

NIP czy PESEL?

Numer PESEL jest właściwym identyfikatorem podatkowym dla:

  • osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, objętych rejestrem PESEL,
  • osób nie będących płatnikami podatków i składek ZUS,
  • osób, które nie są zarejestrowanymi płatnikami podatku od towarów i usług.

Numer NIP jest właściwym identyfikatorem podatkowym dla:

  • osób fizycznych objętych rejestrem PESEL, które prowadzą działalność gospodarczą,
  • osób fizycznych objętych rejestrem PESEL, które są zarejestrowanymi płatnikami podatku od towarów i usług,
  • osób fizycznych nie objętych rejestrem PESEL, które są podatnikami na podstawie odrębnych ustaw,
  • płatników podatków i składek ZUS,
  • osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej oraz innych podmiotów, które są podatnikami na podstawie odrębnych ustaw.

Przypadki szczególne

Numerem PESEL posługiwać się będzie:

  • osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej i nie zarejestrowana jako podatnik VAT, która uzyskuje przychody z prywatnego najmu – niezależnie od formy opodatkowania najmu (zasady ogólne lub ryczałt);
  • osoba, która jest wspólnikiem spółki jawnej lub innych handlowych spółek osobowych i uzyskuje przychody wyłącznie z tego tytułu, ale nie prowadzi działalności, nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT i nie jest płatnikiem składek ZUS.

Numerem NIP posługiwać się będzie:

  • osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej i nie zarejestrowana jako podatnik VAT, która zatrudnia nianię i płaci za nią składki ZUS;
  • osoba, która w roku podatkowym prowadziła działalność gospodarczą, a obecnie jest już wyrejestrowana z VAT i składek ZUS, niezależnie od tego czy zakończyła tę działalność z końcem roku podatkowego, czy też w jego trakcie. Ta sama zasada dotyczy działalności zawieszonej – liczy się bowiem status ewidencyjny w okresie, za jaki dokonywane jest rozliczenie, a nie w momencie dokonywania tej czynności;
  • cudzoziemiec, który pracował na terenie Polski i jako osoba fizyczna nie jest objęty rejestrem PESEL, a na podstawie odrębnych ustaw posiada status podatnika.

Zmiana danych identyfikacyjnych – co wtedy?

Osoby, które posługują się numerem PESEL, nie mają wyznaczonego przepisami terminu zaktualizowania danych identyfikacyjnych, jeśli zmianie uległy ich dane adresowe, do kontaktu czy numer konta bankowego. Natomiast osoby, które posługują się numerem NIP, aktualizacji muszą dokonać w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.

Do zmiany danych identyfikacyjnych służą formularze:

  • ZAP-3 (zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem) — dla osób, których identyfikatorem podatkowym jest numer PESEL;
  • NIP-7 (zgłoszenie identyfikacyjne/zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej będącej podatnikiem lub płatnikiem) – dla osób, których identyfikatorem podatkowym jest NIP.


Pobierz darmowy program e-PIT.

NIP PESEL